Fitness  Gezondheid 

Omgaan met stress tijdens het sporten

Sunday 15 October 2017
387
  • Facebook
  • Twitter
  • Pinterest

Wat is stress?

Stress is het waargenomen verschil tussen eisen en capaciteiten. In verschillende situaties schatten sporters in wat ze kunnen en wat er van hen verwacht wordt. Als er een verschil ervaren wordt, is er sprake van stress. Dit treedt vooral op bij zaken die als moeilijk worden ervaren of zaken die voor de sporter belangrijk zijn. Belangrijk om te weten is dat stress niet altijd negatief is, je hebt stress nodig om te presteren. Echter indien je teveel stress hebt, heeft dit een negatieve invloed op je presteren. Als je te weinig stress hebt, kun je ook niet optimaal presteren, omdat je dan te sloom bent. Het omgaan met stress is niet alleen van belang voor sporters, maar ook voor de trainer en coach.

Omgaan met stress

Er zijn drie verschillende manieren om met stress om te gaan. Ten eerste door stress te voorkomen. Ten tweede, door de lichamelijke uitingen van stress te beïnvloeden. En ten derde, door gedachten en meningen te veranderen.

Stress kan worden voorkomen door:

  • Het aanpassen van de eisen (reëel of vermeend).

  • Het aanpassen van de capaciteiten.

  • Het waarnemen van de eisen en capaciteiten veranderen.

    Het aanpassen van de eisen:

  • Taken / werkzaamheden kiezen die niet te zwaar zijn. Voorbeeld: minder gewicht pakken.

  • Aantal eisen terugbrengen / prioriteiten stellen. Voorbeeld: goede planningen maken.

  • Leren om de juiste doelen te stellen. Voorbeeld: maak naast lange termijndoelen (over drie jaar op niveau x) ook middellange termijndoelen (dit jaar niveau y) en korte termijn-doelen (aankomende wedstrijd), resulterend in een doel van de volgende dag (bijvoorbeeld, balans oefeningen).

    Het aanpassen van de capaciteiten:

  • Oefenen op onderdelen die als zwaar of moeilijk worden ervaren. Je capaciteiten kun je alleen veranderen.

  • Door meer te trainen op onderdelen waar je niet zo goed in bent. Dit geldt zowel voor sporters als coaches en wordt ‘gericht trainen’ genoemd.

  • Ervaring opdoen in situaties die als succesvol worden ervaren. Voorbeeld: leer van momenten in de sport die goed zijn verlopen om hiermee je zelfvertrouwen te vergroten.

    Waarnemen van de eisen en capaciteiten veranderen:

       • Vraag duidelijkheid ten aanzien van de eisen.

  • Laat mensen uitspreken zodat je helder krijgt wat er precies speelt;

  • Verander de manier waarop je tegen of in jezelf praat.

    Lichamelijke uitingen beïnvloeden

    Allereerst geldt dat een gezond lichaam meer stress aankan dan een minder gezond lichaam. Dus meer bewegen, gezond eten, minder of niet roken, goed slapen, kortom goed voor jezelf zorgen heeft een positieve invloed op het omgaan met stress. De lichamelijke uitingen van stress kunnen gedeeltelijk beïnvloed worden door het gebruik van ademhalings- en ontspanningsoefeningen. Deze oefeningen hebben een gunstige invloed op bijvoorbeeld de hartslag en de bloeddruk.

    Gedachten veranderen

    'Het zijn niet de dingen zelf die ons uit ons evenwicht brengen, maar de manier waarop we ze zien' is een uitspraak van A. Ellis die de grondlegger is van een succesvolle denktraining. Een gebeurtenis op zich kan nooit voor bepaalde gevoelens zorgen. Het zijn de gedachten die we tijdens of voor deze gebeurtenis hebben die zorgen voor de bijbehorende gevoelens. Voor coaches is anders denken in veel gevallen uiterst effectief om met stress om te gaan.

    Tips

  • Door stress onder controle te brengen en te houden verstoren ze de getrainde bewegingen niet. Door alleen te trainen op het veel en lang herhalen van de techniek en tactiek, treedt er geen verbetering op in de beheersing van de stress. Sterker nog, door overcompensatie leidt dit tot nog meer stress. Een manier om stress te gaan leren beheersen, is om ervoor te zorgen dat je goed van ervaringen kan leren. Er staat expres bij ‘kan’, omdat alleen ervaring hebben niet genoeg is om beter te worden. Je zult na een wedstrijd met veel stress moeten bespreken hoe het gegaan is, waar het fout gegaan is, hoe je gedacht hebt en wat je in een volgende wedstrijd anders (beter) kan doen. Zo is het mogelijk om van wedstrijden met stress te leren.

  • Bij sport kan het gebeuren dat er te weinig stress is. Voor het tillen van zware gewichten heb je extra spanning nodig. Het verhogen van de spanning kan worden geleerd door zogenaamde ‘oppep’ opdrachten. Bijvoorbeeld, extra prikkelende doelen stellen, of beelden van ‘energie’ gebruiken.

  • Neem een blessure altijd serieus en gebruik dat moment om na te gaan of stress een rol speelt bij het ontstaan van de blessure.

 

  • Literatuur
  • Bakker, F.C., & Scheltes, P. (1991). Presteren onder druk.
  • Arnhem, NOC*NSF.
  • Schuijers, R. (1997).
  • Over scherp zijn gesproken. Houten, Bohn Stafleu Van Loghum
Photo by Westpress Kaliningrad archive, image # / Alexandr Podgorchuk, / CC-BY-SA 4.0 [CC BY-SA 4.0 (https://creativecommons.org/licenses/by-sa/4.0)], via Wikimedia Commons
archief S&F 126
Pure kracht
Questions & Answers: Training en voeding