Gezondheid 

Veganisme: Een correctie

Thursday 01 June 2006
219
  • Facebook
  • Twitter
  • Pinterest

Vanaf het prilste begin, ingaande het allereerste nummer, heeft Sport & Fitness een scala aan verschillende visies en standpunten weergegeven. Niet alleen de opinie van de gevestigde organisaties en bondsbonzen, maar een keur aan meningen. We zijn nooit bang geweest voor kritiek en accepteren dat de inhoud van sommige artikelen negatieve reacties kan oproepen. Normaal gesproken beantwoord ik kritische brieven c.q. mails in de rubriek Vraag & Antwoord. Ditmaal volstaat dat echter niet. Wat is het geval? In S&F 133 schreef ik in de inleiding van het artikel: Fabels over Voeding:

"... Veganisme betekent letterlijk: geen producten eten van dierlijke oorsprong. Het is iets anders dan vegetarisme, waarbij men afziet van producten die verkregen worden door het doden van een dier. Een veganist mag ook geen kaas, eieren en zelfs geen honing eten. Veganisten zien er niet gezond uit. Ze krijgen normaal gesproken een vitamine B12 gebrek, doordat deze vitamine uitsluitend in producten van dierlijke oorsprong voorkomt. Nu kun je natuurlijk een tabletje B12 nemen, maar helaas: ook dat is van dierlijke oorsprong..."

Deze zinnen hebben nogal wat opschudding doen ontstaan onder veganisten. Speciaal bij diegenen die zelf ook aan fitness of bodybuilding doen danwel een andere sport beoefenen.
Hoe vreemd dit misschien ook klinkt: ik krijg graag brieven met kritiek, dat houdt je wakker en waakzaam. Hieronder volgen een aantal citaten uit de kritische mailtjes:

"Veganisten zien er niet gezond uit." is een geheel subjectieve opmerking.

Geachte mevrouw/meneer,

...Zelden heb ik zo'n ongelofelijke onzin gehoord! Ik ben zelf sinds 11 jaar veganist, en zie er zeker niet ongezond uit. Ook kan ik u melden dat recent bloedonderzoek heeft uitgewezen dat ik absoluut niet lijd aan een vitamine B12 gebrek. Waar ik ook niet aan lijd is een te hoog cholesterol gehalte, osteoporose of andere aandoeningen die in verband worden gebracht met het consumeren van producten van dierlijke oorsprong. Heeft de schrijver/schrijfster van dit artikel ook maar enig onderzoek gedaan naar de onzin die hier uitgekraamd wordt? Want Vitamine B12 tabletten zijn lang niet allemaal van dierlijke oorsprong. Ik ga zelf 3 tot 4 keer in de week naar de sportschool om gewichten te heffen en deel te nemen aan body combat en boxen. Op een stelselmatig incompleet dieet zou ik dit niet kunnen volhouden.

Om een meer realistisch beeld te krijgen van veganisten, die zeer gezond en wel sport tot op topniveau beoefenen, zou ik u aanraden om eens te kijken op de websites www.veganfitness.net en www.veganbodybuilding.com. Neem vooral de tijd om artikelen en andere, persoonlijke, bijdragen te lezen en foto's te bekijken. Sommige van deze sportmensen beoefenen hun sport op wereldniveau! Het lijkt me niet dat dit mogelijk zou zijn als ze "niet gezond" zouden zijn, zoals het artikel verkondigt.

Met vriendelijke groeten, Billy Malckiera

 

Dear Sir / Madam

...This statement is neither founded on fact, nor politically-correct. There are more healthy vegans out there than there are unhealthy ones and as vegan food becomes more and more readily available and more and more people become aware of the health-benefits and nutritional needs of vegan diets, not to mention the environmental advantages -veganism is an increasingly popular lifestyle.

If you want proof that vegans can be as strong and big as other bodybuilders, then you should check out the internet forums such as www.veganfitness.net or http://www.veganbodybuilding.org/. Before you write such biased and incorrect statements please verify for your facts first.   -Karen

 

Hallo Sport & Fitness,

De heer van der Zon maakt hier een karikatuur van veganisme gebruikmakend van reeds achterhaalde clichés. Hier blijkt uit dat de heer van der Zon zijn huiswerk niet goed gedaan heeft of zich heeft laten leiden door eenzijdige informatie uit de vlees- en zuivelindustrie of organisaties die door hen vertegenwoordigd worden.

Zo wordt het verschil tussen veganisme en vegetarisme niet goed uitgelegd. Vegetariërs onthouden zich van voedsel dat verkregen is door het doden van een dier, terwijl veganisten zich onthouden van producten van een dier dat geleden heeft op welke manier dan ook.

Veganisme gaat dus verder dan vegetarisme en doorgaans zijn veganisten voorstanders van dierenrechten.

Veganisme is dus meer een levenswijze op basis van dierenrechtenfilosofie die betrekking heeft op alle wezens die kunnen lijden. Een veganist wil om deze reden geen kaas, eieren en ook geen honing eten.
Dit zijn producten die verkregen zijn door uitbuiting en uitmoorden van dieren. De opmerking "Veganisten zien er niet gezond uit." is een geheel subjectieve opmerking. Ik weet niet hoeveel veganisten de heer van der Zon kent, maar veganisten ogen niet alleen gezond, maar zijn het ook. Dit komt vooral door hun bewuste manier van leven en het uitkiezen van hun voedsel.

Veel veganisten kiezen er ook voor om biologisch geteeld voedsel te eten. Een vitamine b12 gebrek zal bij veganisten niet snel voorkomen, omdat er veganistische vitamine b12 tabletten beschikbaar zijn. Door dit hele negatieve beeld van veganisme te plaatsen in een fitness/bodybuilding blad lijkt bodybuilding onmogelijk te combineren met een veganistische levenswijze. Dat dit beeld onjuist is bewijst de Duitser Alexander Dargatz die wereldkampioen bodybuilding in de fitnessklasse 2005 is. Bovendien is deze meneer ook nog arts.

Graag hoop ik dat de heer van der Zon na zich ingelezen te hebben in de literatuur die er wel degelijk is, zijn verkeerde beeld rectificeert. Misschien is het een goed idee om de heer Alexander Dargatz uit te nodigen voor een interview om alle misverstanden omtrent bodybuilding en veganisme de wereld uit te helpen.

Met vriendelijke groet, Dave Mahabiersing Leiden

Peter’s reactie!

Dat ik bij het schrijven van deze inleiding niet waakzaam was en evenmin 'bij de tijd', wil ik graag erkennen. Een korte terugblik: Toen ik de inleiding schreef en het over dolgedraaide voedingssystemen ging, had ik -naast cocovorismede keuze uit: 'Atkins', 'Levenlang Fit', 'Montignac', 'Macro bio-ethiek' en -meende ik- veganisme. 'Atkins' en de andere voedingswanen, zouden later in de 'fabels' aan de orde komen, dus koos ik voor veganisme. Ajjj!!! Had ik niet moeten doen! Waarop was mijn mededeling gebaseerd? 'Out dated': een Brits onderzoek uit 1980, dat vitamine B12 gebrek en algemene zwakte bij een groep van vijftig veganisten had vastgesteld. Daarbij telde ik mijn eigen waarneming. Ik kende zes veganisten, die er inderdaad geen van alleen echt gezond uitzagen. Ook dat was meer dan tien jaar geleden en bovendien is de uitspraak 'over het algemeen' op basis van observaties bij vijftig, respectievelijk zes personen die van lang terug dateren niet wetenschappelijk, niet verantwoord en te kort door de bocht. Mea Culpa. Bij dezen mijn excuses voor het kwetsen van een toch belangrijke groep idealistische mensen. Maar...

Dit gezegd zijnde, kan ik er toch niet onder uit wat kanttekeningen bij de brieven te maken, alsmede iets dieper in te gaan op dit diervriendelijke eetpatroon.

Allereerst, Billy Malckiera: Ik neem onmiddellijk aan dat uw cholesterol spiegels perfect zijn. De kans dat veganisten vetten met veel verzadigde vetzuren binnen krijgen, is gering, daar speciaal dierlijke vetten hier rijk aan zijn. Ik heb de websites bezocht en moet zeggen dat ik onder de indruk ben. Als veganisten dat kunnen bereiken, dan moet ík wel een fout gemaakt hebben!

Dan Dave Mahabiersing: Uw veronderstelling dat ik mij laat voorlichten door de vleesindustrie (het woord alleen al!) of de zuivelbranche, is onjuist. Nimmer maak ik gebruik van de adviezen van belangenorganisaties.

Dat Alexander Dargatz terecht de fitnessklasse heeft gewonnen, neem ik zondermeer aan. Het feit dat de man arts is, doet hierbij overigens in het geheel niet terzake. Later zal ik nog kort terugkomen op de combinatie arts/veganist.

Ja Karen, ik heb de sites bekeken. Zie mijn commentaar hierboven.

Tenslotte stelt mevrouw of meneer R. Broeren dat veganisten alles mogen eten, maar bewust een keuze hebben gemaakt voor diervriendelijke voeding. Hier is sprake van een woordspel: mogen- willen. Natuurlijk is veganisme een vrije en bewuste keuze. De bewering echter '... veganisten mogen alles eten.' levert een paradox op.

Ze mogen het de facto niet als ze ten minste veganist willen blijven. Eten ze eenmaal voedsel van dierlijk oorsprong dan zijn ze dus geen veganisten meer.

Hij of zij vraagt om 'een rectificatie van het betreffende artikel.' Zou ik gedaan hebben als het artikel specifiek over veganisme ging, maar dat was niet het geval. De rectificatie beperkt zich derhalve tot de boven geciteerde beweringen in de inleiding.

Veganisme is een keuze die over het algemeen niet primair gemaakt wordt uit voedingsoogpunt. Er is inderdaad sprake van een dierenrechtenfilosofie. Daar heb ik respect voor, sympathie zelfs. Ik gebruik zelf principieel geen producten uit de bio-industrie. Valt wat duurder uit, maar dat moet je er voor over hebben. Tevens ben ik van mening dat de intensieve (pluim)veehouderij afgebouwd moet worden. Helaas is dat, alleen al om economische redenen, -nog- niet realiseerbaar.

De keuze af te zien van consumptie van producten van dierlijke oorsprong heeft als consequentie dat langer gezocht moet worden náár en meer betaald vóór de dagelijkse voeding. Respect voor de filosofie en het idealisme van de veganist, dus. Toch blijf ik met een aantal vragen zitten. De mens is een alleseter. We hebben niet voor niets knipkiezen en het maagdarmkanaal van een omnivoor en níet dat van een planteneter. Vlees, vis, eieren, kortom alles wat in de natuur proteïne bevat, het behoort allemaal sinds onheugelijke tijden tot het menselijke voedingspakket en ik zie daar voorlopig geen ingrijpende veranderingen in komen. Het moet echter binnen niet al te lange tijd mogelijk zijn melk en vlees synthetisch te produceren. Een machine die de plaats van de koe inneemt. Harmonische toekomstmuziek.

vermogen ligt om dieren geen onnodig leed aan te doen. Met het lijden van bijen echter, heb ik meer moeite. Lijdt een werkster eronder als de honing afgetapt wordt? Ik denk dat het maltraiteren van bijen zich beperkt tot de door de imker richting korf uitgepufte rook. Kan me ergere martelingen voorstellen.

'Lijden' is overigens niet identiek aan 'pijn', ook zonder pijn kan een dier lijden.
Boeddhistische monniken van een Mahayana sekte, filteren hun drinkwater opdat ze niet per ongeluk een insect inslikken.

Ook in het Teravada Boeddhisme bestaan puur veganistische feestdagen. De Boeddha immers leerde dat álle levende wezens een ziel hebben. Alweer: mijn respect. Edoch, ik vraag mij nu in gemoede af wat een veganist doet als er een mug op zijn huid plaatsneemt met de intentie bloed af te tappen. Haar gang laten gaan? Haar verzoeken op te vliegen? Of toch (onwillekeurig) doodslaan? Ik neem aan dat veganisme niet stopt bij voeding en dat aanhangers van deze filosofie ook geen leer mogen/willen dragen. Anders zou het uiterst inconsequent zijn.

En, sorry hoor, maar ik kan mij moeilijk een concrete voorstelling maken van het lijden van mosselen, kokkels, oesters en slakken. Doorfilosoferend: kan een veganist wel patent geneesmiddelen gebruiken? Medicijnen worden immers op dieren getest. Helaas zijn deze proeven ondanks geavanceerde computermodellen nog steeds noodzakelijk. Levensreddende medicijnen zijn in meerderheid ontwikkeld via de weg van dierproeven. Dat deze proeven in de cosmetische branche met wortel en tak uitgeroeid moeten worden, lijdt geen twijfel, maar in de farmaceutische sector?... Vooralsnog onmogelijk... Tenzij we kiezen voor het uit laten woekeren van infecties, het niet met geneesmiddelen behandelen van invaliderende aandoeningen en een natuurlijke, al dan niet voortijdige, dood.

En wat doet een veganistisch arts? Hoe kan dokter Targets medicijnen voorschrijven waarvan hij weet hoe ze ontwikkeld zijn? Sterker nog: hoe kan een veganist het voor zijn of haar geweten verantwoorden geneeskunde te gaan studeren? Tijdens de opleiding moet immers geoefend worden op levende dieren.

Nog een stapje verder: een schakel tussen de Boeddhistische visie dat 'leven lijden is' en dat alles wat leeft een ziel heeft. Een mooie filosofie, maar wat wéten wij eigenlijk van het lijden van wormen, insecten, parasieten, bacteriën? En ja, wat weten wij van het lijden van planten?

Na deze kanttekeningen herhaal ik het voor de goede orde nog een keer: de achterhaalde beweringen in die alinea uit de inleiding: 'mea culpa maxima'.

Peter van der Zon
Photo by Brooke Lark on Unsplash
Photo by Michael Kahl on Unsplash
archief S&F 135
Anders (moeten) eten: Onderweg... Vakantie... Vreemde landen... Verre stranden...
Do you remember... Armin Valks