Anabolen 

Foute supplementen

Wednesday 10 July 2019
242
  • Facebook
  • Twitter
  • Pinterest

Supplementengebruikers die op internet op zoek gaan naar bijzondere of gewoon goedkope supplementen vinden vaak wat ze willen. Maar soms hebben ze gewoon pech. En heel soms enorme pech.

 

Ook op Nederlandse websites kun je het afslanksupplement Acai Berry Select kopen. Als je het label mag geloven, is het een milde afslankstacker met groene thee, cafeïne, chroom en acai, met doseringen waarvan je mag verwachten dat ze je inderdaad een steuntje in de rug geven als je een paar pondjes wilt kwijtraken. Maar artsen van University of Mississippi Medical Center ontdekten dat er iets met Acai Berry Select niet helemaal in de haak was nadat ambulancemedewerkers een 22-jarige brandweerman naar binnendroegen. De urine van de man had de kleur van cola, hij was dodelijk vermoeid en had een hevige en abnormale spierpijn. Hij trainde fanatiek met gewichten en deed aan cardio, vertelde hij. Hij slikte een medicijn tegen een hoge bloeddruk, maar was verder altijd kerngezond geweest – totdat hij twee weken geleden Acai Berry Select was gaan gebruiken. De artsen onderzochten zijn bloed en ontdekten dat de spieren van de man extreme schade hadden opgelopen. Op een manier die ze niet begrepen, waren de membranen van de spiercellen gescheurd en lekten eiwitten en enzymen de bloedbaan in. Dat verklaarde de spierpijn en de bruine urine. De artsen vroegen of de man wilde ophouden met het slikken van zijn supplement, en wachtten af. Vijf dagen later was de brandweerman weer volkomen normaal. Hij kon naar huis en ging weer trainen, zonder een centje pijn. 

Nieuwsgierig geworden analyseerden de artsen het afslanksupplement. Tot hun verrassing ontdekten ze dat het product geen flintertje acai bevatte en minder groene thee-extract dan het label aangaf. Wel bevatte het supplement een forse hoeveelheid cafeïne en EGCG, een fenol dat van nature in groene thee voorkomt en sinds een paar jaar ook in zuivere vorm leverbaar is. Bovendien vonden de onderzoekers twee onbekende stoffen, in hoge concentraties. Waarschijnlijk stoffen die niet in een supplement thuishoren, concludeerden de onderzoekers. Ze gaan er van uit dat het supplement, al of niet samen met de bloeddrukverlagers die de man slikte, de ongebruikelijke spierschade heeft veroorzaakt.

 

GEEN INCIDENT

Een acai-stacker zonder acai, maar met onbekende bestanddelen, die spiercellen uit elkaar laat vallen. Dat is geen goed supplement. Je zou hopen dat het ging om een uitzondering, een incident, maar volgens de Amerikaanse FDA, de Amerikaanse tegenhanger van onze Inspectie voor de Volksgezondheid, is dat niet het geval. De FDA maakte in juni 2012 bekend dat maar liefst de helft van de Amerikaanse supplementenbedrijven zijn zaakjes niet op orde had. Dat baseerde de FDA op de 450 supplementenbedrijven die het sinds 2008 had doorgelicht. ‘Ik vind het doodeng’, vond Daniel Fabricant, hoofd van de supplementendivisie van de FDA. ‘De helft van de bedrijven in ons land gaat onderuit als wij ze komen inspecteren. Dat kan toch niet?’

Goed, lang niet alle overtredingen die de FDA constateerde waren zo serieus dat ze gebruikers in gevaar kunnen brengen. Maar dat neemt niet weg dat de FDA op een paar zaken stuitte die het daglicht niet kunnen verdragen. Zo ontdekten inspecteurs dat het bedrijf Total Body Formula krankzinnig veel selenium stopte in zijn Total Body Formula en Total Body Mega Formula: niet de 200 microgram per pil die het label aangaf, maar 40.800 microgram. Dat is 204 keer meer, dus. De FDA kwam de zaak op het spoor toen gebruikers hun haren en nagels kwijtraakten, geheugenstoornissen kregen en arbeidsongeschikt werden.

Weinig verheffend was ook wat de inspecteurs aantroffen toen ze een bezoek brachten aan Quality Formulation Laboratories, een bedrijf dat voor grote supplementenmerken eiwitpoeders en weight-gainers samenstelt en capsules vult. Het bedrijf ging daarbij onhygiënisch te werk. De inspecteurs vonden keutels en urine van ratten en muizen in de fabriek en zelfs een schep met daarop een halve rat. Toen de FDA de fabriek stillegde, verplaatste Quality Formulation Laboratories de productie doodleuk naar een andere locatie. In een rechtszaak veroordeelde de rechter het management van het bedrijf tot gevangenisstraffen.


DICHTERBIJ HUIS

Nu is Europa geen Amerika. De Europese cultuur is terughoudender de Amerikaanse en daarom zou je verwachten dat de misstanden die zich in sommige Amerikaanse supplementenbedrijven voordoen in Europa niet voorkomen. Of dat echt zo is, dat weten we niet. We hebben geen cijfers. Maar als je in de gaten houdt wat Europese laboratoria de afgelopen tijd in supplementen hebben aangetroffen, dan moet je toch concluderen dat Europa en Amerika meer op elkaar lijken dan je lief is. 

Dat komt om te beginnen door het internet. Steeds meer Europeanen kopen supplementen op het internet. Daar opereren veel degelijke en betrouwbare bedrijven, maar ook piraten die alle regels aan hun laars lappen en opereren vanuit een land waar de overheid ze met rust laat. Binnenkort publiceren onderzoekers van het Amerikaanse landbouwministerie in de Journal of Agricultural and Food Chemistry een studie die duidelijk maakt hoe onbetrouwbaar die piratenbedrijven zijn. De onderzoekers kochten op het web vijf verschillende afslanksupplementen die extracten van de African Mango of Irvingia gabonensis zouden bevatten.

Afrikaanse mango is een bescheiden rage. Extracten werken volgens studies fors gewichtsverlies in de hand omdat ze de opname van vetzuren door vetcellen afremmen, de opname van voedingsstoffen door spieren verhogen en tegelijkertijd de eetlust verminderen. In vier van de geteste websupplementen konden de onderzoekers echter zelfs geen snippertje African Mango ontdekken, en in de vijfde een heel, heel klein beetje. 

Tenslotte lijkt het er op dat ook  in Europa bedrijven zijn gevestigd die ondeugdelijke supplementen verkopen. Dat kun je bijvoorbeeld afleiden uit een onderzoek van het Spaanse onderzoeksinstituut CIAL. Het CIAL publiceerde onlangs de resultaten van een analyse van negentien cranberrysupplementen. Cranberry is een natuurlijk middel tegen blaasontsteking dat waarschijnlijk ook beschermt tegen virussen en de cholesterolspiegel kan helpen normaliseren. Het CIAL ontdekte dat de concentratie actieve stoffen tussen het beste en het slechtste supplement een factor honderd uiteenliep. De twee slechtste supplementen kwamen uit Engeland en België. Slechts vier producten bevatten genoeg stoffen om werkzaam te zijn. 

‘Daarnaast zijn er preparaten die verontreinigingen bevatten, zoals cadmium en lood.’

 

‘SPIKING’

In de VS opereert al jaren de organisatie ConsumerLab. ConsumerLab test supplementen en geeft de analyseresultaten door aan zijn leden. Dat de FDA bij de helft van de bezochte bedrijven kleine foutjes en grote fouten in de bedrijfsvoering vond, dat verbaast directeur Tod Cooperman niet. Van elke vier supplementen die zijn bedrijf de afgelopen tien jaar heeft laten testen deugt er eentje niet. De meest voorkomende fabricagefout is dat de producten minder actieve stoffen bevatten dan het etiket aangeeft, soms bevatten ze ook meer. Daarnaast zijn er preparaten die verontreinigingen bevatten, zoals cadmium en lood. Het gaat daarbij dikwijls om geringe hoeveelheden, die niet genoeg zijn om de gezondheid van gebruikers direct in gevaar brengen, maar die je wel terugvindt in het bloed. Dat de situatie in Europa niet anders is, bewezen Poolse analisten van de Medical University of Warsaw. Een paar maanden geleden publiceerden ze analyses van Europese supplementen met Sint Janskruid en Wilgenbast, een plant die je veel in afslankstackers tegenkomt. Ze bevatten zware metalen, ontdekten de Polen. Vooral de concentratie cadmium was zorgwekkend.

Een apart soort verontreiniging is het gebruik van farmacologische stoffen die de werking van een supplementen moeten versterken. ‘Spiking’, heet die praktijk in supplementenland. Gespikete supplementen die mannen aan betere seks moeten helpen bevatten in plaats van natuurlijke stoffen bijvoorbeeld sildenafil (de actieve stof in Viagra). Ook allerlei designeranalogen van sildenafil, die zijn geproduceerd in een obscure Chinese chemiefabriek maar nooit zijn getest op mensen, duiken steeds vaker in sekssupplementen op. Maar laboratoria vinden ook steeds vaker amfetamines in afslanksupplementen en anabole steroïden in sportsupplementen. 

 

VERMOMDE ANABOLEN

Een berucht supplement in die laatste categorie was bijvoorbeeld Jungle Warfare van het Amerikaanse ALRI. Dit blad meldde al in 2007 dat een Wit-Russisch laboratorium een onbekende anabool steroïde in Jungle Warfare had aangetroffen. Om welk steroïde het precies ging konden de onderzoekers niet achterhalen. Dopingjagers van de German Sport University konden de identiteit van het mysterieuze anabool pas in 2011 ophelderen. In een capsule Jungle Warfare zat volgens de Duitsers twaalf milligram delta-6-methyltestosteron, een anabool waarmee Sterling-Winthrop experimenteerde in de jaren zestig. Het was geen erg effectieve steroïde, met ongeveer zestig procent van de anabole werking van methyltestosteron, en is waarschijnlijk daarom nooit op de markt gekomen. Overigens heeft ALRI na 2007 de samenstelling van Jungle Warfare veranderd. In de nieuwe versie van het supplement konden de Duitse dopingjagers geen steroïden ontdekken.

‘De Europese en Nederlandse overheid zijn streng en Europese bedrijven hanteren strikte kwaliteitsnormen.’

 

De meeste supplementen met anabole steroïden kwamen uit de VS. We schrijven ‘kwamen’, want het ziet er naar uit dat de tijd van als supplementen vermomde anabolen voorbij is. De Amerikaanse overheid grijpt nu, na jaren niks doen, hard in. Producenten en winkels worden nu voor de rechter gesleept en moeten forse boetes betalen. Zelfs de grootste webwinkel voor sporters op het internet, bodybuilding.com, kreeg een flinke tik op de vingers. In juni 2012 betaalde de populaire website zeven miljoen dollar schadevergoeding voor het verkopen van ‘misbranded drugs’.

 

SIBUTRAMINE

Terwijl de met anabolen opgevoerde supplementen van de markt verdwijnen, worden de met amfetamines opgevoerde afslanksupplementen een steeds groter probleem. Die foute afslanksupplementen zijn vooral afkomstig uit Azië. Ze bevatten volgens het etiket kruiden die zonder bijwerkingen je stofwisseling metershoog opvoeren en je verlossen van kilo’s overtollig lichaamsvet. In werkelijkheid bevatten die supplementen verbindingen als het in de EU inmiddels verboden afslankmiddel sibutramine, of zijn obscure broertjes N-mono-desmethylsibutramine en N-di-desmethylsibutramine. Sibutramine is een amfetamine die de eetlust vermindert en de verbranding verhoogt en bij langdurig gebruik soms de hartspier beschadigt. N-monodesmethylsibutramine en N-di-desmethylsibutramine zijn verknutselde varianten van sibutramine. Hun afslankeffect is groter, maar hun kans op bijwerkingen ook. Hun veiligheid is nooit serieus onderzocht.

Wat de foute Aziatische afslankmiddelen zo riskant maakt, is de hoeveelheid farmacologische stoffen die de fabrikanten in hun producten verstoppen. De hoeveelheid sibutramine of zijn chemische familieleden in zulke afslankcapsules is volgens analyses van de Poolse overheid meestal 20 tot 25 milligram. De Polen vonden zulke forse hoeveelheden in LiDa, Meizitanc, Meizitang en Super Slim. Geringere maar nog steeds werkzame hoeveelheden vonden ze in 3X Slimming Power, White Lion en Miaozi. Franse onderzoekers vonden in internethits als Lipro Diet Pills en Chun Tian Perfect Slim zelfs dertig milligram sibutramine. In de tijd dat Europese artsen nog sibutramine voorschreven gingen ze niet verder dan vijftien milligram per dag. 

 

WAT DOE JE ERAAN?

Ongetwijfeld is de meerderheid van de supplementen die Nederlanders gebruiken in orde. De Europese en Nederlandse overheid zijn streng en Europese bedrijven hanteren strikte kwaliteitsnormen. Maar Nederlanders die het web afschuimen naar supplementen kunnen een product kopen zonder actieve stoffen, een product dat is verontreinigd met zware metalen of een product waaraan stiekem tweederangs farmacologische stoffen zijn toegevoegd.

Hoe je dat kunt voorkomen? Als we dat zouden weten hadden we je het wel verteld. Er zijn jammer genoeg geen duidelijke signalen waaraan je foute supplementen kunt herkennen. Je kunt de risico’s het beste vermijden als je je supplementen koopt bij een degelijk bedrijf, waarvan je kunt achterhalen waar het is gevestigd en wie de eigenaar is en dat bovendien een reputatie te verliezen heeft. 

 

 

door Willem Koert foto’s Shutterstock
archief S&F 165
Gevonden: Beste Eyelash Serum OOIT!
POSEREN EEN VAK APART